
.
چه کسی چاق است؟!
تعریف علمی چاقی بهکلی با تعریف عام آن متفاوت است. در تعریف علمی فردی که چربی بدن بالاتر از مقدار مشخصی داشته باشد چاق در نظر گرفته میشود.
بر اساس این تعریف ممکن است شخصی از نظر ظاهری کاملاً متعادل به نظر برسد اما هنگامیکه ترکیب بدن وی موردبررسی قرار میگیرد، مقدار چربی بدن او بالاتر از حد طبیعی بوده و بنابراین این فرد چاق تلقی میشود.
همچنین وزن بهتنهایی نمیتواند مشخصکننده چاقی فرد باشد. به عنوان مثال ورزشکاران حرفهای دارای وزن زیاد اما توده چربی پایین هستند و بنابراین نمیتوان آنها را در گروه افراد چاق دستهبندی کرد.
توصیههای جهانی تأکید میکنند که چاقی موجب به خطر افتادن سلامت فرد و ابتلا به بیماریهای مزمن مانند دیابت، بیماریهای قلبی و عروقی و… میشود.
اما سؤال اینجاست که آیا همه انواع چاقی به یک اندازه خطرناک هستند؟ و اگر اینطور نیست افزایش چربی در کدام بخشهای بدن خطرات بیشتری را به دنبال خواهد داشت؟
چاقی عمومی اصطلاحی است که برای افرادی به کار میرود که باوجود اینکه درصد چربی بدن آنها بالاست، چربی در منطقه خاصی از بدن آنها تجمع بیشازحد نداشته و بهطور تقریباً یکنواخت در سراسر بدن پراکنده شده است.
این افراد نسبت به افراد طبیعی به احتمال بیشتری به بیماریهای مزمن مبتلا میشوند.
چاقی سیبیشکل
این شکل از چاقی بیشتر در مردان و یا زنان بعد از سنین یائسگی مشاهده میشود. در چاقی سیبیشکل، دور کمر و شکم فرد به مراتب از دور باسن وی بزرگتر است.
در چاقی شکمی یا سیبیشکل، چربی در ناحیه شکم تجمع کرده و لابهلای اعضای شکمی قرار میگیرد. این چربی خطرات زیادی را برای فرد به همراه خواهد داشت.
تحقیقات ثابت کردهاند که این نوع از چاقی بهشدت با ابتلا به بیماریهایی مانند دیابت، بیماریهای قلبی عروقی، سرطانها، انواع سکته، کبد چرب و… در ارتباط است.
اگر شما جزء این دسته از افراد هستید بهتر است هرچه سریعتر جهت بهبود این وضعیت اقدام کنید. مشاوره تغذیه، رعایت رژیم غذایی و ورزش بهترین راه برای کاهش وزن و بهبود چاقی شکمی است.
چاقی گلابیشکل
این شکل از چاقی بیشتر در زنان مشاهده میشود. در چاقی گلابیشکل، برعکس نوع شکمی، دور باسن فرد به مراتب از دور کمر وی بزرگتر بوده و تجمع چربی بیشتر در پایینتنه مشاهده میشود.
برخی از این افراد در گروه اضافهوزن یا چاقی قرار نمیگیرند و صرفاً توزیع چربی در بدن آنها دچار مشکل است.
افراد مبتلا به چاقی گلابیشکل بهسختی قادر به تغییر وضعیت خود هستند و تناسباندام آنها حتی با ورزش و رژیم غذایی نیز تغییر خاصی نمیکند.
اگرچه تناسباندام در این شکل از چاقی دستخوش تغییر نمیشود، اما چنانچه فرد دارای اضافهوزن باشد باید نسبت به کاهش وزن اصولی با استفاده از رژیم غذایی تنظیمشده توسط یک متخصص تغذیه اقدام کند. رعایت رژیم غذایی اصولی میتواند به بهبود وضعیت چاقی این افراد کمک کند.
در صورت وجود اضافهوزن یا چاقی، خطر ابتلا به بیماریهای مزمن برای این افراد نیز وجود دارد اما نسبت به گروه دوم در معرض خطر کمتری قرار دارند.

.
چربی قهوهای، نوعی بافت چربی در بدن انسان است که با سوزاندن چربی و قند در دماهای پایین و سرما، موجب ایجاد گرما بدون لرزش میشود. طی این فرآیند، چربی قهوهای انرژی مصرف میکند. بنابراین افزایش چربی قهوهای بدن به عنوان راه حلی برای بهبود وضعیت وزن و چاقی پیشنهاد میشود.
تا چند سال گذشته، دانشمندان معتقد بودند که این چربی به میزان 5% در بدن نوزادان وجود داشته و به مرور با فرارسیدن بزرگسالی ناپدید میشود. اما تحقیقات جدید نشان دادهاند که مقدار ناچیزی از این چربی در بدن افراد باقی مانده و در ناحیه شانهها و اطراف گردن وجود دارد.
راهکارهایی برای افزایش کارایی بافت چربی قهوهای
1. دمای محیط زندگیتان را کاهش دهید.
کنترل دمای محیط، در دهههای اخیر، با استفاده از سیستمهای تهویه جدید و کارآمد، یکی از دلایل اضافه وزن و چاقی در دنیا به شمار میرود.
از آنجا که چربی قهوهای در دمای پایین محیط با مصرف چربی و بدون ایجاد لرزش بدن را گرم میکند، بنابراین به نظر میرسد کاهش دمای محیط باعث کنترل وزن در دراز مدت میشود.
حتی برخی متخصصان معتقدند دوش آب سرد نیز به فعالیت چربی قهوهای کمک میکند.
2. فعالیت بدنی و ورزش
برخی پژوهشها نشان دادهاند که پروتئین در بدن انسان، با انجام فعالیت بدنی به شکل ورزش، چربی سفید را به چربی قهوهای تبدیل میکند.
علاوه براین، متخصصان همواره جهت کاهش وزن و کنترل چاقی فعالیت بدنی را توصیه میکنند که به مصرف چربیهای اضافی بدن منجر میشود. بنابراین چنانچه فرضیه تبدیل چربی سفید به قهوهای صحت داشته باشد، مزایای ورزش در کنترل وزن چندین برابر خواهد بود.
3. استفاده از مواد غذایی که فعالیت چربی قهوهای را افزایش میدهند.
یکی دیگر از راههای افزایش فعالیت چربی قهوهای، مصرف برخی مواد غذایی است. برخی پژوهشها نشان دادهاند که ماده مؤثر موجود در فلفل قرمز که با نام کاپسایسین شناخته میشود، باعث افزایش سوخت و ساز بدن فرد میشود.
تأثیرات مصرف فلفل قرمز همراه با پیروی از رژیم غذایی لاغری، بهتر مشخص میشود. چرا که با کاهش انرژی مصرفی از طریق غذا، به مرور بدن انسان به این شرایط عادت کرده، سوخت و ساز بدن کاهش مییابد و در نهایت موجب توقف کاهش وزن میشود.
اما برخی تحقیقات از اثر این ماده بر افزایش چربی قهوهای، افزایش انرژی مصرفی و ادامه کاهش وزن در هنگام مصرف فلفل قرمز حمایت میکنند.
ترکیبات مشابه کاپسایسین که در فلفل سیاه، دارچین و زنجبیل وجود دارند نیز ممکن است اثرات افزایش دهنده چربی قهوهای و چربی سوزی داشته باشند.
علاوه بر این تحقیقات زیادی نشان دادهاند که مصرف قهوههای دارای کافئین به چربی سوزی کمک میکند، بنابراین میتوان نتیجه گرفت که این چربی سوزی حاصل تأثیر کافئین بر چربی قهوهای بدن است.
سایر مواد غذایی که ممکن است بر بافت چربی قهوهای تأثیرگذار باشند شامل موارد زیر است:
مرکبات تلخ مانند گریپ فروت
زیتون
روغن زیتون

.
برای نحوه نوشیدن آب، میزان و زمان مصرف آن در منابع طب سنتی و منابع روایی، دستورات موکدی آمده است؛ با وجود اینکه مصرف بهاندازه آب آشامیدنی سالم برای سلامت انسان لازم است اما در صورت نوشیدن بیش از حد آب یا نوشیدن آب در زمانهای نامناسب، همین آب خوردن میتواند زمینه ابتلای شما به انواع بیماریها از جمله بیماریهای گوارشی، قلبی و کلیوی را فراهم کند!
در ادامه به "زمانهای ممنوع برای نوشیدن آب" اشاره شده است:
ـ بین غذا خوردن و تا یک ساعت پیش و بعد از آن
ـ در حالت خالی بودن معده (صبح ناشتا)
ـ نوشیدن آب سرد به مقدار زیاد
ـ نوشیدن آب یخ در هوای بسیار گرم
ـ بعد از حرکات ورزشی شدید
ـ بعد از نزدیکی جنسی
ـ در داخل حمام و بعد از استحمام
ـ بین خواب و بعد از خواب
ـ نوشیدن آب گرم بعد از غذای شور
ـ نوشیدن آب سرد بعد از خوردن غذای شیرین
ـ بعد از خوردن میوه مخصوصاً میوههای مرطوب

.
کاهو از شش قرن قبل از میلاد در ایران مصرف می شده است و یک قرن قبل از میلاد به روم راه یافته و غذای مهمی برای رومیان بوده است .
کریستف کلمب تخم کاهو را به دنیای جدید برد بطوریکه از اوائل قرن پانزدهم میلادی کاهو در هائیتی و باهاما کشت می شده است . کاهو گیاهی است یکساله که دارای برگهای پهن و دراز و سبز روش می باشد و با طعم کمی شیرین .
کاهو از سبزی های بسیار مفیدی است که علاوه بر خواص درمانی، مصرف غذایی نیز دارد و در میان سبزی ها، تاریخی کهن دارد.
یکی از قدیمی ترین سبزیجات دنیا است که منشاء آن در هندوستان و آسیای مرکزی می باشد .
انواع مختلف کاهو
انواع مختلف کاهو که در حال حاضر در آمریکا کشت می شود حدود ۱۶ نوع می باشد که در تمام طول سال وجود دارد. روی هم رفته دو دسته کاهو وجود دارد:
۱- کاهوی پرورشی و اهلی که در سالاد استفاده می شود که کاهوی گرد HEAD LETTUCE و کاهوی ایرانی ROMAINE LETTUCE از انواع مهم آن است.
کاهوی ایرانی از نظر مواد غذایی از کاهوی گرد بهتر است. کاهوی گرد ارزش غذایی چندانی ندارد، زیرا دارای مقدر زیادی الیاف است که تولید گاز و نفخ در معده می کند .
۲- کاهوی وحشی
ارزش غذایی کاهو
کاهو سرشار از بتاکاروتن، اسیدفولیک، ویتامین C، مقدار کمی ویتامینهای B1، B2، B3 و B5، ویتامین E، کلسیم، منیزیم، فسفر، پتاسیم، سدیم، آهن، مس و روی است.
خواص درمانی کاهو
– یک مسکن و آرامبخش طبیعی است و به خاطر اینکه دارای مقدار کمی از ماده شیمیایی لاکتوسین است، مصرف زیاد آن سبب رخوت و سستی میشود.
– برخلاف انتظار از جمله سبزیجاتی است که معده را تقویت میکند؛ در ضمن ادرار آور بوده و یبوست را نیز از بین میبرد.
– دارای آهن فراوان است و به عمل خونسازی بدن کمک میکند.
– به بانوان شیرده توصیه میشود که کاهو بخورند چون شیر را زیاد میکند.
– کاهو برای درمان سیاهسرفه، رماتیسم، برونشیت، تشنج، تپش قلب، یرقان، انسداد مجاری طحال و کبد مفید بوده و همچنین تصفیهکننده خون است.
– برای رفع سرفه و درد سینه کاهو را بپزید و بخورید.
– اگر شبها از مشکل بیخوابی رنج میبرید، پیش از خواب کاهو بخورید.
– به اشخاص مبتلا به نفریت و بیماران عصبی و کبدی توصیه شده است.
– اثر ضدتب، ضد روماتیسم و ضد خونریزی نیز دارد.
– گذشته از خواص فوق، به سبب داشتن مادهای به نام لاکتوکاریوم Lactocarium خواب آور است.
– در درمان برونشیت های سخت، سیاه سرفه، تحریکات عصبی و رفع روماتیسم نیز موثر است.
– به علت داشتن مقادیر زیاد سلولز، تخلیه امعاء را آسان میکند
– برای مبتلایان به یرقان، انسداد مجاری کیسه صفرا و اشخاصی که کلسترول خونشان زیاد است و استعداد چاق شدن دارند بسیار مفید است.
– خاصیت خنک کننده دارد
– برای آفتاب سوخنگی مفید بوده، قرمزی ناشی از آن را در سطح پوست کاهش می دهد.
– اشتها را تحریک می کند
– از عصاره کاهو برای محافظت و مرطوب کنندگی پوست در برابر حرارت خورشید و باد، در لوازم آرایشی استفاده می شود.
– تسکین دهنده دردهای قاعدگی و خون قاعدگی را زیاد میکند، بنابراین در این صورت در دوران ماهانه از خوردن آن خودداری کنید.
– درمانگر خارش دهانه رحم بوده و از ترشحات بی رنگ جلوگیری میکند.
– از ریزش مو جلوگیری کرده و مانع سفید شدن آن میشود.
– برای تقویت ریشه مو آب کاهو + آب هویج + آب یونجه مخلوط کرده میل شود.
– خوردن زیاد آن باعث فراموشی میشود.
– برای روییدن موی جای زخمها آن را کوبیده به صورت ضماد در آن محل بگذارید.
– زخم های مجاری ادرار و مثانه را درمان می کند.
خواص کاهو سکنجبین :
سکنجبین در واقع سرکه و انگبین و مخلوطی است از سرکه و عسل که به میزان و مقدار معین در هم می آمیختند و از مخلوط آن شربتی خوش گوار و معطر وفرح بخش به وجود می آوردند.
در برخی نقاط که عسل یافت نمی شد یا می خواستند شربتی ارزان قیمت فراهم کنند سکنجبین را از مخلوط سرکه و شکر تهیه می کردند ولی همچنان آن را سکنجبین می نامیدند.
و امروز که عسل گران یا کمیاب تر از گذشته شده به طور کلی این شربت را با شکر تهیه می کنند.
هر غذایی در طب سنتی دارای یک یا چند مصلح است؛ منظور از مصلح یعنی نوعی ماده ی غذایی یا گیاهی دارویی که مصرف آن به همراه غذای مورد نظر ، در اصلاح و تعدیل عوارض جانبی احتمالی آن غذا و جذب غذا و اثر گذاری غذا را در بدن و ارگانهای مربوطه مضاعف خواهد کرد .
در تغذیه سنتی ایرانیان مصرف مصلحات به طور کامل مراعات می شده است و تقریباً غذایی و میوه های یافت نمی شود که بدون مصلحات مصرف شود . سکنجبین نیز از ان جمله است.
اگر کاهو را با سکنجبین یا سرکه بخورند، اشتها آور است.
مضرات کاهو :
اگر در خوردن آن افراط نکنید، این سبزی به هیچ وجه مضر نیست.
زیاده روی در خوردن آن باعث کم شدن قدرت جنسی ، فراموشی و کم شدن حافظه ، ضعف دید چشم و نفخ شکم می شود.
برای برطرف کردن این عوارض می توان کاهو را با نعناع ، کرفس و زیره میل کرد .

.
پیروری از رژیمهای غذایی سخت باعث میشود که افراد معمولا از احساس گرسنگی در طول روز شکایت کنند.اما پزشکان معتقدند دنبال کردن برخی شیوههای زندگی به کاهش وزن موثر بدون احساس گرسنگی کمک میکند.ثابت شده که اگر این روشها هر روز به کار گرفته شوند بدون تلاش زیاد و تحمل گرسنگی به کاهش وزن کمک میکنید:
فعالیت بدنی منظم
افرادی که ایستادن را به نشستن ترجیح میدهند و بهطور کلی تحرک بیشتری دارند، روزانه تا ۳۵۰ کالری بیشتر از کسانی که مدام در حالت نشسته هستند، میسوزانند که این مقدار چیزی در حدود ۱۷ کیلوگرم در سال است.
مصرف وعدههای غذایی در فواصل
مطالعات بسیاری پیشنهاد میدهند که بین وعدههای غذایی خود فاصلههای مشخصی قرار دهید و همگی را در یک اندازه تنظیم کنید.غذاخوردن در فواصل زمانی مشخص با سوزاندن میزان کالری بیشتری بعد از غذا خوردن، واکنش بهتر به انسولین و کمتر بالا رفتن سطح کلسترول خون همراه است. وقتی شما وعدههای غذایی منظمی در طول روز میخورید کمتر احتمال دارد که دچار گرسنگی مفرط و یا پرخوری شوید.
مصرف آب به اندازه کافی
نوشیدن آب سرعت متابولیسم بدن را هم زیاد کند. نوشیدن ۲ لیوان آب میزان سوختوساز بدن را تا ۳۰ درصد افزایش داده و اثر آن تا ۹۰ دقیقه باقی میماند؛ یک سوم این افزایش سوخت و ساز ناشی از تلاش بدن برای گرم کردن آب و بقیه آن ناشی از تلاش بدن برای جذب آب است. افزایش مصرف روزانه آب تا ۸ لیوان به شما کمک میکند تا در طول سال حدود ۳ونیم کیلوگرم کم کنید.
استفاده از پله بهجای آسانسور
بالارفتن از پلهها، یک عمل برای تقویت کردن پاها است. چون شما وزن بدنتان را ضدجاذبه زمین به بالا حرکت میدهید. به این ترتیب از هر فرصتی برای این کار استفاده کنید؛ البته اگر مشکل خاصی مانند کمردرد و زانودرد و... دارید، قبل از آن با پزشک تان مشورت نمایید.
جنب و جوش روزمره
کارهای روزانهتان را با جنبوجوش انجام دهید.از تمیزکردن خانه گرفته تا به گردش بردن کودکتان. بهعبارتی بهتر است همه کارهایتان را با جنبوجوش بیشتری انجام دهید.
استفاده از کیسههای خرید
اینکه از کسی دیگر بخواهید که کیسه خرید و یا چمدان شما را حمل کند، فرصت سوزاندن کالری و قویترشدن بدنتان را میگیرید.کیسههای خرید خود را بهصورت متوازن و یک بسته در هر دست حمل کنید.حتی اگر مجبورید چندین بار طی مسیر کنید؛ ۲ کیسه کوچکتر را بهجای یک کیسه بزرگ حمل کنید؛در این صورت خودتان میتوانید بارتان را جابهجا کنید.
مصرف فیبر کافی
یک رژیم غذایی با فیبر بالا میتواند دریافت کالری شما را بدون اینکه احساس کمبود کنید کاهش دهد. در یک مطالعه مشخص شده زنانی که روزانه ۱۳ گرم یا کمتر فیبر دریافت میکنند ممکن است ۵ برابر بیشتر از زنانی که فیبر بیشتری میخورند، دچار افزایش وزن شوند. فیبر از طریق مکانیزمهای زیر موجب کاهش وزن میشود:سرعت غذاخوردن را کاهش میدهد چون به جویدن بیشتری احتیاج دارد.سرعت حرکت غذا در طول مدت گوارش را افزایش میدهد.هورمونهای سیری را بالا میبرد. برای دریافت ۲۵ گرم فیبر در روز مطمئن شوید که ۶ وعده یا میان وعده میل میکنید که هر کدام از آنها حدود ۴ گرم فیبر را شامل میشود. در میان وعدههایتان از میوه استفاده کنید و آنها را در دسترستان قرار دهید.به این ترتیب بهسادگی فیبر دریافتی شما بالا میرود.